Operacje powiek

W ankiecie przeprowadzonej wśród operowanych pacjentów w jednej z Klinik, na zadane pytanie-czego boją się najbardziej przed zaplanowanym zabiegiem usunięcia zmian z powiek, większość odpowiadała: „że będzie to nowotwór", nieco mniej osób bało się, że operacje będzie bolesna, a część Pań, że mogą powstać blizny i będzie to źle wyglądało kosmetycznie.

Skóra w obrębie powiek ma specyficzną budowę, niespotykaną nigdzie indziej w naszym organizmie. Jest ona bardzo dobrze unaczyniona, prawie pozbawiona tkanki podskórnej oraz tłuszczowej i pergaminowo cienka. Te wszystkie cechy wpływają bezpośrednio na wyniki operacji przeprowadzanych w obrębie powiek. Powstająca blizna jest niezmiernie cienka i prawie niewidoczna. Okres gojenia jest krótki i zazwyczaj przebiega bez powikłań.

Przed zaplanowanym zabiegiem operacyjnym pacjent przechodzi dokładne badanie narządu wzroku, ze szczególnym uwzględnieniem rozmiarów zmiany, która ma być usunięta oraz stosunków anatomicznych miejsca, które ma być operowane. Często do dokumentacji medycznej wykonywane są zdjęcia powiek. Wszelkie stany zapalne powinny być wyleczone przed operacją.

Operacja wiąże się z zastrzykiem i podaniem leków miejscowo znieczulających, ten etap operacji jest przez większość chorych opisywany jako najgorszy. Okulista może zminimalizować nieprzyjemne działanie znieczulenia przez dobór najcieńszych igieł, odpowiednią temperaturę jak i rozcieńczenie oraz zbuforowanie leku. Dodanie niewielkiej ilości adrenaliny i odpowiedni ucisk minimalizują krwawienie. Po usunięciu zmiany ważne jest anatomiczne odtworzenie ciągłości powieki i odpowiednie zszycie rany.

Istnieje kilka technik wykorzystywanych w tego typu zabiegach, najczęściej zamyka się ranę szwami. Niektórzy okuliści wybierają szwy rozpuszczalne, dzięki którym wizyta kontrolna może odbyć się po 3-6 tygodniach od zabiegu i niewymagane jest zdejmowanie szwów po tygodniu od zabiegu. Koleją metodą jest tzw. Laissez-fair, czyli metoda, w której pozostawia się ranę do tzw. wtórnego granulowania (fot.1, 2, 3 i 4 - patrz niżej). Pod kontrolą okulisty rana goi się samoistnie, niewymagane jest zakładanie szwów. Technika ta sprawdza się bardzo dobrze w zmianach w obrębie powiek z uwagi na specyficzną budowę skóry, która została omówiona wyżej. Efekty kosmetyczne i anatomiczne są bardzo dobre. Nowością stało się połączenie zarówno techniki klasycznej ze szwami i techniki laissez-fair z kolagenowymi opatrunkami biologicznymi. Prace nad ich zastosowaniem trwają, a efekty wydają się bardzo obiecujące. Duże zmiany (najczęściej o charakterze nowotworu) wymagają usunięcia z dużym marginesem zdrowej tkanki, tego typu ubytki wymagają zabiegu rekonstrukcyjnego w obrębie powiek. Rekonstrukcje wykonuje się uzupełniając brakujące tkanki przez przesunięcie płatu lub wykonując tzw. wolny przeszczep tkanek. Po zabiegu lekarz często decyduje o pozostawieniu opatrunku uciskowego na powiece przez 24-48h. Stosuje się maść z antybiotykiem, niekiedy antybiotyk ogólnie.

opracowała: Anna Maria Bilkiewicz-Pawelec, specjalista chorób oczu

W górę